1.500₺
Satcı:
Henüz listelenmedi
Kırmızı Başlı Gobi (Elacatinus puncticulatus), temizlediği balıkları çağırmak için başındaki neon mavi bandı kullanan 5 cm’lik bir temizleyicidir. Tam bakım rehberi Reef Network’te
Paylaş:
Öne Çıkan Bilgiler
Red Head Goby, Doğu Pasifik’in tropik kıyı resiflerinde yaşayan küçük bir temizlikçi kaya balığıdır ve cinsindeki hiçbir türün paylaşmadığı bir ayrıcalığı vardır: Atlantik’te bulunmayan tek Elacatinus türüdür. Tür, Isaac Ginsburg tarafından 1938 yılında Gobiosoma puncticulatum adıyla tanımlanmış, sonradan Elacatinus cinsine aktarılmıştır. Başındaki parlak kırmızı ve neon mavi bantlar, gövdesindeki ince koyu noktacık sıraları ve gözden geriye uzanan koyu şerit onu ilk bakışta tanınır kılar.
Bu balığı akvaryumda özel yapan şey yalnızca rengi değildir. Tür, fakültatif temizlikçidir, yani başka balıkların derisindeki ektoparazitleri toplayarak beslenir, ancak buna bağımlı değildir. Cinsteki obligat temizlikçilerden farklı olarak heterodont diş yapısına sahiptir, yani ağzında birden fazla diş tipi bulunur ve bu, karışık beslenme stratejisinin anatomik kanıtıdır (Huie ve ark., 2020).
Doğada dağılımı Kaliforniya Körfezi’nden Ekvador’a kadar uzanır. FishBase, türü 2–6 m (6.6–19.7 ft) derinlikte rapor ederken, daha yeni çalışmalar kayalık ve mercan resiflerinde gelgit altı bölgeden 21 m (69 ft) derinliğe kadar bulunduğunu göstermektedir. Popülasyonlar, çamurlu kıyı kesimlerinin yarattığı habitat süreksizlikleri nedeniyle genetik ve renk bakımından ayrışmış alt kladlar oluşturur (Sandoval-Huerta ve ark., 2019). Bu nedenle baş rengi bölgeye göre kırmızıdan sarı-turuncuya kayabilir.
Maksimum toplam boy 5 cm (2 in)‘dir. Eşeysel boy farkı belirgindir: erkekler yaklaşık 3–4 cm (1.2–1.6 in), dişiler 2.2–2.7 cm (0.9–1.1 in) civarındadır ve bu fark enlem arttıkça büyür. IUCN değerlendirmesi Least Concern (LC) şeklindedir. Tür ayrıca cinsinde baş ve gövdesinde pul bulunmayan tek türdür, bu da ona kadifemsi bir görünüm verir.
Red Head Goby gerçek bir nano türdür. Tek birey veya bir çift için 40 l (10.6 gallons) yeterli olabilir, ancak istikrarlı parametreler ve daha zengin bir kayalık düzen için 60–75 l (15.9–19.8 gallons) önerilir. Balık su sütununda yüzmez; zamanının neredeyse tamamını taş yüzeylerinde, kaya oyuklarında ve gölgeli çıkıntılarda geçirir. Bu nedenle taban alanı ve canlı kaya yapısı, hacimden daha kritiktir.
Kurulumda bol oyuk, yarık ve mağaracık bırakın. Doğada tür sıklıkla Eucidaris thouarsii deniz kestanesiyle birlikte bulunur, ilişkinin nedeni tam olarak açıklanamamıştır (Sandoval-Huerta ve ark., 2019). Akvaryumda kestane şart değildir; benzer korunma hissini veren dar taş boşlukları ve boş deniz kabukları aynı işlevi görür. Bu balıklar çiftleşme döneminde bu boşlukları yuva olarak kullanır.
Su parametreleri klasik resif değerlerindedir. Sıcaklık 23–27 °C (73.4–80.6 °F) aralığında tutulmalıdır; FishBase’in dağılım verisine dayalı model tahmini tercih edilen sıcaklığı ortalama 26.4 °C (79.5 °F) olarak verir. Tuzluluk 1.024–1.026 SG, pH 8.1–8.4, alkalinite 8–11 dKH hedeflenmelidir. Amonyak ve nitrit sıfır, nitrat mümkünse 10 ppm altında olmalıdır. Tür, boyutu nedeniyle ani parametre dalgalanmalarına küçük hacimlerde hızlı tepki verir; bu yüzden stabilite, mükemmel değerlerden daha önemlidir.
Akıntı orta düzeyde olmalı, ancak balığın dinlenebileceği düşük akıntılı ölü bölgeler bırakılmalıdır. Akvaryumun sıkı kapatılması zorunludur; kaya balıkları ürktüklerinde sıçrayabilir. Filtreleme girişlerine ince ızgara takmak, bu minik balığın emilmesini önler. Aydınlatma tercihe bağlıdır, mercanlı sistemlerde güçlü ışık sorun yaratmaz çünkü balık gölgeli bölgeleri kendi seçer.
Doğada Elacatinus cinsi ağırlıklı olarak ektoparazitler ve balık derisi döküntüleri ile beslenir. Red Head Goby da aynı örüntüyü izler, ancak fakültatif temizlikçi olduğu için beslenmesi çok daha esnektir ve akvaryumda hazır gıdalara kolayca geçer. Bu, türü temizlikçi davranışı olan diğer türlere kıyasla çok daha kolay bakılır kılar.
Akvaryumda günde iki ila üç kez, az miktarda beslemek en iyi sonucu verir. Küçük mide hacmi nedeniyle tek büyük öğün yerine sık ve küçük porsiyonlar tercih edilmelidir. Uygun besinler şunlardır:
Yeni gelen bireyler ilk günlerde canlı yeme daha hızlı yanıt verir. Rekabetçi ve hızlı yiyen balıklarla aynı tankta tutulan bireyler yeterince besin alamayabilir; bu durumda hedefli besleme (pipetle doğrudan yaşam alanına yem verme) uygulanmalıdır. Yetersiz beslenen bireylerde karın bölgesinin içe çökmesi ilk uyarı işaretidir.
Tür barışçıl ve saldırgan olmayan bir yapıya sahiptir; akvaryum ticaretinde bu kadar popüler olmasının başlıca nedeni de budur. Kendi türünden bireylere karşı ise bölgeci davranabilir. Bu nedenle küçük hacimlerde tek bir birey ya da yalnızca halihazırda eşleşmiş bir çift tutulmalıdır. Cins büyük ölçüde gonokoristiktir, yani bireyler cinsiyet değiştirmez ve genellikle yaşam boyu istikrarlı tek eşli ilişkiler sürdürür (Soares ve ark., 2009).
Akvaryum arkadaşları seçilirken temel kriter büyüklüktür. Red Head Goby, iri bir balığın ağzına tek lokmada sığacak boyuttadır; lionfish, grouper, hawkfish, frogfish ve moray eel ile birlikte beslenmemelidir. Uygun eşlikçiler arasında küçük clownfish türleri, cardinalfish, küçük goby türleri, dartfish ve sakin firefish sayılabilir. Karides ve yumuşakçalarla sorun yaşanmaz.
Tür %100 resif uyumludur. Mercanlara, sesil omurgasızlara veya temizlik ekibine zarar vermez. Doğal davranışını gözlemlemek isteyenler için ilginç bir ayrıntı: temizlikçi gobiler, avcı olabilecek müşterileri geldikleri anda temizlemeye başlar; bunun avlanma riskini azalttığı düşünülmektedir (Soares ve ark., 2007). Akvaryumda bu davranışın sınırlı ölçüde gözlendiği bildirilmiştir, ancak beslenmenin kolay olduğu akvaryumlarda temizlik davranışı azalabilir.
Bu türün üremesi akvaryumda belgelenmiştir. Pedrazzani, Pham, Lin ve Ostrensky Neto (2014), kontrollü koşullar altında bakılan beş çift ile kur davranışını, yumurtlama periyodunu ve embriyonik gelişimi ayrıntılı biçimde kayıt altına almıştır. Bu çalışma türün ticari üretimine teknik zemin hazırlamış, bugün piyasada bulunan bireylerin önemli bir kısmı captive bred (esaret altında üretilmiş) olarak satılmaktadır.
Kur davranışı belirgin renk değişimleriyle ilerler. Yumurtlamadan bir gün önce erkek, olağan kırmızı ve mavi baş rengini bırakarak gri baş ile sarı-siyah gövde rengine döner, göğüs yüzgeçleriyle yuvayı temizler ve hızlı solungaç hareketleriyle hazır olduğunu belli eder. Dişi ise normalde güçlü kırmızı ve siyah renkler taşırken yumurtlamadan üç gün önce solar; ürogenital bölgesinin kahverengiden kırmızıya dönmesi erkeğe hazır olduğunu bildirir.
Yumurtalar bentiktir, yani zemine veya oyuk yüzeyine yapıştırılır ve pelajik larva üretir. Bir yumurtlamada yaklaşık 150 yumurta bırakılır, bunların ortalama 100 tanesi açılır. Yumurta çapı 0.4–0.7 mm (0.016–0.028 in) aralığındadır. Kalp atışı döllenmeden 120 saat (5 gün) sonra saptanabilir hale gelir; bu evre aynı zamanda en hızlı büyüme ve en yüksek ölüm oranının görüldüğü dönemdir. Kendiliğinden açılım 168 saatte (7 gün) başlar ve yaklaşık bir buçuk saat sürer.
Erkek yumurta bakımını üstlenir. Açılımdan sonra ölü yumurtaları temizler, ancak bazen açılım öncesinde temizliğe başlayarak yumurtaların %50’sine kadarının kaybına yol açabilir. Larva evresi hakkında bilinenler sınırlıdır; akraba Elacatinus türlerinde pelajik larva süresi 21–38 gün arasında değişir ve bu türde de benzer bir aralık beklenir. Larva besleme rotifer ile başlatılmalı, ardından zenginleştirilmiş artemiaya geçilmelidir.
Red Head Goby, özellikle esaret altında üretim (captive bred) kökenli olduğunda dayanıklı bir türdür. Yine de küçük boyutu ve pulsuz derisi, onu bazı risklere karşı hassas kılar. Baş ve gövdede pul bulunmaması, deri parazitlerine ve mekanik yaralanmalara karşı korunmasını azaltır; bu nedenle keskin dekor ve aşırı akıntı kaynaklı sürtünmelerden kaçınılmalıdır.
En sık karşılaşılan sorunlar Cryptocaryon irritans (deniz ich) ve Amyloodinium ocellatum (velvet) enfeksiyonlarıdır. Pulsuz türlerde bakır bazlı tedaviler risklidir; mümkünse hiposalinite veya akvaryum dışı ilaçlı karantina tercih edilmeli, doz ve süre yakından izlenmelidir. En güvenilir yaklaşım tedavi değil önlemedir: her yeni bireyi ana akvaryuma girmeden önce 2–4 hafta karantinada gözlemleyin.
Beslenme yetersizliği bu türde göze çarpan ikinci sorundur. Karın bölgesinin içe çökmesi, renklerin solması ve oyuktan çıkmama davranışı, çoğu zaman hastalık değil rekabet kaynaklı açlığın işaretidir. Hedefli besleme ve daha sakin akvaryum arkadaşları çoğu vakayı çözer. Ayrıca sıçrama kaynaklı kayıplar bu boyuttaki kaya balıklarında yaygındır; kapaklı akvaryum en basit ve en etkili sigortadır.
Bakım seviyesi genel olarak kolay ile orta arasındadır. İstikrarlı bir olgun resif akvaryumu, uygun boyutta akvaryum arkadaşları ve düzenli küçük öğünlerle bu tür yıllarca sorunsuz yaşar.
Kapak Fotoğrafı Kredisi: Dr. Paddy Ryan
Referanslar:
Sıcaklık
Tuzluluk
pH
Alkalinite
Diyet
Mizaç
Bakım Seviyrsi
Cins
Aile
Üreme
Menşei
Renk Formu
