Mangrov ağacı köklerini su üstünden ve altından gösteren zemin üzerinde CORAL Dergisi Kasım Aralık 2026 kapağı

Kapak fotoğrafı: CORAL Dergisi, yazılı izniyle; yeniden boyutlandırıldı ve Reef Network AI zeminine yerleştirildi.

Dergi İncelemeleri

Mangrov Ağacı / CORAL Dergisi 2026 İncelemesi


·

CORAL Dergisi'nin Kasım/Aralık 2026 sayısı (Cilt 23, Sayı 6) mangrov ağacını konu alıyor. Tyler Wells akvaryumda Red Mangrove için günde 10-12 saat güçlü ışık, kökü kırmadan kumun üstünde tutulan fidan ve tatlı sudan tuzlu suya haftalar içinde geçiş öneriyor. Marc Levenson az tuzlu suda Neon Blue-Eye Rainbowfish üretiyor, D'Angelo ve Wiedenmann ise mercanların ortak yaşar alglerini sindirerek beslenmeden büyüyebildiğini anlatıyor.

CORAL Dergisi’nin Kasım/Aralık 2026 sayısı (Cilt 23, Sayı 6) kapağını mangrov ağacı ormanlarına ayırmış ve kardeş yayını AMAZONAS Dergisi ile ortak bir sayı olarak çıkmış. Yayın yönetmeni Marc Levenson editör sayfasında fikrin gece yarısı bir telefon konuşmasında doğduğunu anlatıyor. Tek bir yatay fotoğraf ortadan ikiye bölünmüş; yarısı bu sayının, öbür yarısı AMAZONAS Dergisi’nin Cilt 15, Sayı 6 kapağına konmuş ve iki dergi yan yana durunca kapak tamamlanıyor.

Levenson’a göre akvaristlerin çoğu bir iki mangrov ağacı fidanını refugium’a, yani sump’taki bitki ve küçük canlı bölmesine sıkıştırıp büyümesini bekliyor ve fidan birkaç yaprak verdikten sonra kuruyormuş. Sayının öne çıkardığı tür Red Mangrove (Rhizophora mangle); aynı sayıda üç yazar mangrov ağacını doğada, akvaryumda ve bir lagünde ayrı ayrı ele alıyor.

Mercan Mikroplarından Mangrov Ormanlarına Dört Araştırma

Sayının haber bölümündeki ilk yazıyı Franziska Schmid derlemiş. ETH Zürih ekibi Tara seferinde Pasifik’teki 99 resif ve 32 adadan toplanan 800’den fazla mercan örneğinin mikrobiyomunu incelemiş ve daha önce hiçbir genetik kaydı bulunmayan 645 mikrop türü tanımlamış. Bu mikropların doğal bileşik üretme kapasitesi açık okyanusun tamamında bulunandan fazla çıkmış, yani resif kaybı ilaç adayı olabilecek binlerce mikrobun da kaybı demekmiş.

Andrea Daschner’in derlediği iki haberden ilki Bangladeş ve Hindistan’a yayılan, yaklaşık 10.000 km² (3.860 mil kare) büyüklüğündeki Sundarbans mangrov ormanını anlatıyor. Ormanın yüzde 10-15’i son birkaç on yılda bozulmalardan toparlanma gücünü yitirmiş ve araştırmacılara göre bu gücü tür sayısından çok ağaç boyu, sıklığı ve kök biçimindeki çeşitlilik belirliyormuş. İkinci haber bir mercan yerleşme modelini aktarıyor; az sayıda yetişkin koloni kaldığında bile larvası yerleşebilen Acropora gibi mercanlar resifi makroalglere kaptırmıyormuş. Ilka Thomsen’in haberi ise 250 m (820 ft) altındaki sularda demirin çözünmüş kalıp kalmayacağını organik moleküllerin çeşitliliğinin belirlediğini söylüyor.

Ticaretteki Dikkat Çekici Canlılar

Matt Pedersen’in hazırladığı fotoğraf bölümünde bu sayı üretim haberleriyle dolu. Avustralya’daki bir tesis Scolymia adıyla satılan Homophyllia australis‘i akvaryumda yumurtlatmış ve yavru polipler birkaç ayda iki katına çıkmış. Altın renkli dokunaçlı bir Hammer Coral (Fimbriaphyllia ancora), 30-50 m (98-164 ft) derinlikten gelen ve bu yüzden düşük ışık isteyen bir Acanthophyllia deshayesiana, yüzü ve göğsü sarıya dönen sıra dışı bir Coral Beauty (Centropyge bispinosa) ve yaklaşık 150 PAR altında, yani mercanın durduğu noktaya düşen ve fotosentezde kullanılabilen ışığın bu düzeyinde yetiştirilen yavaş büyüyen bir zoanthid de bölümde yer alıyor.

Turuncu ve sarı dokunaçlı Colorado Sunburst Bubble Tip Anemone yakın çekimi
Colorado Sunburst Bubble Tip Anemone: Reef Visions bölümünü açan Entacmaea quadricolor kültür formu (Fotoğraf: Becka Tyler, CORAL Dergisi)

Mangrov Ormanları Besini Nasıl Tutuyor?

André Luty’nin yazısı mangrov ağacının neden besinsiz çamurda bu kadar verimli olduğunu soruyor. Dünyada yaklaşık 15 milyon hektar (37 milyon akre) mangrov ormanı var ve bu ormanların toprağı oksijensiz, tuzlu ve çoğu zaman besin bakımından fakir. Luty’ye göre doğadaki mangrov ağacı azotu amonyum olarak alıyor, çünkü toprak bakterileri nitratı ağaca ulaşmadan tüketiyor. Saksıda ise bu rekabet olmadığı için ağaç nitrat da kullanıyormuş; akvaryumdaki mangrov ağacının nitrat çekmesi de buradan geliyor.

Luty’ye göre tuzlu suda bol bulunan sodyum, ağacın potasyum almasını zorlaştırıyormuş ve büyüyen bir mangrov ağacında potasyum eksikliği yaprakta klorofil kaybıyla kendini gösteriyormuş. Köklerle ortak yaşayan ve fosfor alımına yardım eden toprak mantarları ise suyun tuzluluğu 20 g/l‘yi, yani litrede 20 gram tuzu geçince ortadan kalkıyormuş. Mangrov yaşlanan yapraklarındaki azot ve fosforun ortalama yarısını dökmeden önce geri çekiyor.

Luty yazının sonunda mangrov ağacını kaya düzeninin içine köklendirmek yerine akvaryumun kenarına asılan, kumla doldurulmuş bir saksıda yetiştirmenizi tavsiye ediyor, çünkü kayalara kök salan ağaç zamanla kayaları birbirine bağlıyormuş. Potasyum ve magnezyumu düzenli ölçmenizi, ağacın zaman zaman yandan doğal ışık almasını sağlamanızı ve saksıyı mümkünse tatlı ya da az tuzlu suda tutmanızı öneriyor. Fidanın filizlenmesi bir yılı bulabilirmiş.

Akvaryumda Mangrov Ağacı Yetiştirmek

Tyler Wells yaklaşık yedi yıldır mangrov ağacı yetiştiriyor ve ona göre hobideki asıl hata mangrov ağacını bir aksesuar gibi taşma kutusuna sıkıştırmak. Ticarette yalnızca Red Mangrove ve Black Mangrove (Avicennia germinans) bulunuyormuş; White Mangrove (Laguncularia racemosa) doğada su içinde değil iç kesimdeki nemli toprakta büyüdüğü için akvaryumda kök çürümesine açıkmış. Wells mangrov ağacına günde 10-12 saat güçlü ışık veriyor.

Üzerinde mangrov ağaçları büyüyen iki tuzlu su akvaryumu ve önündeki kanepede oturan kedi
Akvaryumda Mangrov Ağacı: Tyler Wells’in Raja Ampat ve Karayipler’i örnek alan iki mangrov akvaryumu (Fotoğraf: Tyler Wells, CORAL Dergisi)

Wells vakumlu paketle gelen 13 mangrov ağacının yarısını kökü kırılacak biçimde kuma bastırmış ve birkaç hafta içinde 13 ağacın 12’si kurumuş. Red Mangrove tuzu kök düzeyinde dışarıda tuttuğu için kökü zarar görmüş ağaç tuzlu suda yaşayamıyormuş. Yazının devamında büyük bir ağacı birkaç haftada tatlı sudan tuzlu suya geçirme yöntemini, gövdenin sağlığını parmakla yoklayarak anlamanın ölçütünü ve bonsai tekniğiyle budamayı adım adım anlatıyor.

Mangrov Ağacı Yetiştirenlerin Farklı Önerileri

Luty ile Wells arasında okuyucunun bilmesi gereken bir fark var. Luty yapraklarından tuz attıkları için mangrov ağacı yapraklarına tatlı su püskürtülmesini öneriyor; Wells ise tuzu yaprakla atanın Black Mangrove olduğunu, Red Mangrove’un tuzu kökte tuttuğunu ve kendi ağaçlarına su püskürtmediğini belirtmiş.

Mangrov ağacını akvaryumda uzun süre deneyenlerden biri de Daniel Knop. Knop, CORAL Dergisi’nde yayımlanan mangrov yazısında tohum yerine kökleri zarar görmemiş bir Red Mangrove fidanı almayı öneriyor, kendi akvaryumunda batık gövdelerin üzerinde mercanların büyüdüğünü anlatıyordu.

Tuzlu Suda Neon Blue-Eye Rainbowfish Üretimi

Tatlı su balığı beslemeyi reddeden Marc Levenson’a Matt Pedersen kimliğini söylemediği bir balığın yumurtalarını göndermiş. Levenson yumurtaları az tuzlu suda açmış ve balıklar iki aylık olmadan yumurtlamaya başlamış. Balığın kimliği aylar sonra ortaya çıkıyor; Neon Blue-Eye Rainbowfish (Pseudomugil cyanodorsalis), mangrov ağacı köklerinin arasındaki derelerde yaşayan ve hem aşırı tuzlu hem tatlı suya dayanan bir tür. Levenson balıkları sonunda tam tuzlu su akvaryumuna alıştırmış.

Siyah zemin önünde yüzen sarı yüzgeçli küçük Neon Blue-Eye Rainbowfish sürüsü
Neon Blue-Eye Rainbowfish: Marc Levenson’ın yumurtadan büyüttüğü yaklaşık 11 aylık Pseudomugil cyanodorsalis sürüsü (Fotoğraf: Marc Levenson, CORAL Dergisi)

Yazının ikinci yarısı yavru büyütmek isteyen okuyucuya yönelik. Levenson eski Artemia yumurtalarıyla, yani tuzlu su karidesi yumurtalarıyla ve kuluçka kabını ısıtan bir lambayla yaşadığı kayıpları, Pedersen de yavruları hangi yemle büyütmeyi önerdiğini anlatıyor. Bugün iki akvaryumda yaklaşık 300 balık var ve dört kuşak üretilmiş.

Benim de ilk üretimim cardinalfish olmuştu ve Artemia yumurtası açmak için pek çok deneme yapmıştım. O dönem Artemia yumurtası bulmak hayli zordu, ama kuluçka için hazırlanmış harika bir setim vardı. Yine de ilk deneyimim oldukça kötüydü, çünkü nerelerde hata yaptığımı çok geç anlamıştım. Sonraki denemelerde edindiğim bilgiler, dostlarımın desteği ve akvaryum topluluğunun yardımıyla sayısız yavru büyütüp diğer akvaristlerle paylaştım.

Yatak Odasından Mercan Çiftliğine

Isaac Barriga’nın yazısı 16 yaşında yatağının altına kurduğu 38 l (10 galon) akvaryumdan ailesiyle işlettiği bir mercan çiftliğine uzanıyor. İki kayıp yazının asıl derslerini taşıyor. 681 l (180 galon) akvaryumdaki mercanlar haftalık su değişiminin artık kalsiyum ve alkaliniteyi karşılamadığı bir noktada birer birer solmuş; satın aldıkları hazır bir mercan çiftliği ise olgun canlı kaya taşınmadığı için günler içinde çökmüş. Yazının sonunda ilk Montipora frag’ını keserken duyduğu tedirginliği anlatıyor. Kesin tarih veremem ama ilk frag denemelerimi galiba 2009 civarında Mushroom Coral kolonilerinde yapmıştım; Montipora‘da da her şey yolunda gitmişti.

Danjugan Adası Lagünlerinde Tatlı Su ile Deniz

Dr. Klaus M. Stiefel Filipinler’deki Danjugan Adası’nın beş lagününü inceliyor. Lagünlerdeki tuzluluk gelgite ve yağmura göre iki katına kadar değişebiliyormuş; okyanusa yalnızca kireçtaşı altındaki kanallarla bağlanan lagünlere balıklar ancak larvayken girebiliyormuş. Bu lagünlerde normalde dipte yaşayan Reef Stonefish (Synanceia verrucosa) su ortasında yüzüyor, White Spotted Puffer (Arothron hispidus) ise sırtı havada yüzeyde dolaşıyor.

Moray Lagünü’nün en yaygın cardinalfish türü Orbiculate Cardinalfish (Sphaeramia orbicularis); akvaryumlarda bilinen Pajama Cardinalfish (Sphaeramia nematoptera) burada çok daha az. Stiefel erkek cardinalfish’in yumurtaları ağzında taşırken aç kaldığını ya da yumurtaları yediğini, Barred Mudskipper’ın (Periophthalmus argentilineatus) göğüs yüzgecinin dizi andıran bir eklemle çalıştığını anlatıyor. IUCN değerlendirmesine katıldığı Tiny Pygmy-Goby (Pandaka pusilla) mangrov ağacı ormanları azaldığı için Zarar Görebilir (VU), yani risk altındaki türler arasında.

Shedd Aquarium’daki İkiz Akvaryumlar

Noel Heinsohn, Brendan Wylie ve Stacy Wozniak, Chicago’daki Shedd Aquarium’un rotundasında Aralık 2024’te açılan Wonder of Water sergisini anlatıyor. Eski 340.687 l (90.000 galon) Caribbean Reef’in yerine her biri 106.408 l (28.110 galon) ve 4 m (13 ft) derinliğinde iki akvaryum karşılıklı duruyor. Biri yaklaşık 50 bitki çeşidiyle kurulmuş bir tatlı su nehri, öbürü bir mercan resifi.

Shedd Aquarium rotundasında ziyaretçilerin önünde duran, biri mercan resifi biri tatlı su nehri olan iki büyük akvaryum
Shedd Aquarium: Wonder of Water sergisinde rotundada karşılıklı duran resif ve tatlı su akvaryumları (Fotoğraf: Shedd Aquarium, CORAL Dergisi)

Resif için ekip dört yıl boyunca toplam 18.927 l (5.000 galon) hacimli altı bekletme sisteminde mercan çoğaltmış; bu mercanların bir kısmı yasa dışı ithalatta el konmuş kolonilerden geliyor. Kayalar bir yıla yakın kürlenmiş, yani akvaryuma girmeden önce suda bekletilerek üzerindeki organik kalıntıdan arındırılmış. Akvaryum yumuşak mercan ve LPS ile başlamış, bugün ilk büyük Acropora kolonileri ekleniyor.

Yazının sonundaki teknik tablo kendi akvaryumunuzla karşılaştırabileceğiniz değerler veriyor. Ekip 8.4 dKH alkalinite, 420 ppm kalsiyum, 1.300 ppm magnezyum, 10 ppm nitrat ve 0.20 ppm fosfat hedefliyor; sıcaklık 25-25.5 °C (77-78 °F). Haftada üç kez 11.356 l (3.000 galon) su değiştiriliyor ve balık listesinde 264 Green Chromis (Chromis viridis) var. Ekip beton depolarda katılan istenmeyen maddeler yüzünden tuzlu su hazırlama depolarını plastikle değiştirmiş. Ben de dünyanın birçok şehrinde halk akvaryumlarını gezdim, hatta bunlar için içerik de ürettim; ama arka odaları gezme şansım olmadı, gördüklerim uzaktan, aralık kapılardan görebildiklerimle sınırlı kaldı.

Darwin Clownfish

Dr. Dieter Brockmann siyah gövdeli, üç beyaz bantlı Darwin formunu tanıtıyor. Bu form ayrı bir tür değil, Kuzey Avustralya’daki Darwin çevresine özgü bir Ocellaris Clownfish (Amphiprion ocellaris) formu; genetik çalışmalar türü ayırmaya yetecek bir fark bulmamış. Brockmann’a göre cins bugün 32 tür içeriyor, 2025’te Amphiprion maohiensis ayrı tür olarak tanımlanmış. Yavrularda ağız çevresi kırmızımsı kalabiliyor ve bu renk balık büyüdükçe kararıyor.

Brockmann bu clownfish’i 3-5 bireylik bir grup olarak 100 l (26 galon) üstündeki akvaryumlarda ve her zaman bir konak anemonla birlikte beslemeyi öneriyor. Anemon için verdiği değerler 1.026 SG tuzluluk, 8-11 dKH alkalinite, 375-450 ppm kalsiyum ve 10 ppm altında nitrat. Yapay ortamda üretilen yavruların anemonu kabul etmesi aylar sürebilirmiş.

Mercanlar Beslenmeden Nasıl Büyüyor?

Dr. Cecilia D’Angelo ve Dr. Jörg Wiedenmann akvaristlerin uzun süredir gördüğü bir olguyu açıklıyor. Dokusunda zooxanthella, yani fotosentez yapan ortak yaşar alg bulunan mercanlar hiç yem verilmeden de büyüyebiliyormuş. Ekip parçacıklı yemin süzüldüğü bir sistemde dokuz taş mercan ve bir yumuşak mercanı 203 gün boyunca yalnızca suda çözünmüş nitrat ve fosfatla tutmuş ve on türün hepsi büyümüş.

Yazarların çiftçiliğe benzettiği bu süreçte algler sudaki nitrat ve fosfatla çoğalıyor, mercan da fazla algi sindirerek azot ve fosforunu kendi dokusuna alıyormuş. Ekip hesapta olması gereken alg sayısının ölçülenden çok yüksek çıktığını, eksik alglerin besin değerinin de mercanın büyümesine yettiğini göstermiş. Deniz kuşlarının besin taşıdığı resiflerde mercan dokusundaki azotun yaklaşık yarısı bu yoldan geliyormuş.

Renkleri parlatmak için nitrat ve fosfatı sıfıra yakın tutmak mercanı aç bırakabiliyor, çünkü az alg taşıyan doku kısa bir besin kesintisinde bile yedeksiz kalıyor. Yazarlar ölçülü bir besin eklemesi ya da uygun mercan yemi öneriyor; fazla nitrat ve fosfat ise dokuyu kahverengileştiriyor ve istenmeyen alglerin önünü açıyor.

Dergi Bölümleri

Sayının etkinlik takviminde 2027’nin ilk yarısına kadar uzanan fuar ve kongre tarihleri, mağaza listesinde dergiyi satan akvaryum mağazaları, sözlük bölümünde ise DNRA ve mikoriza gibi terimlerin açıklamaları var. Kapanış fotoğrafı Alex Rose’dan; deniz çayırlarında başı aşağıda, sürü hâlinde yüzen Razorfish (Aeoliscus strigatus).

CORAL Dergisi, tuzlu su akvaristleri için dünyanın önde gelen basılı dergilerinden biridir. Makalelerin tamamını okumak için derginin sitesinden aboneliğinizi başlatabilirsiniz. Önceki sayının detaylarına “Damselfish (Pomacentridae) / CORAL Dergisi 2026 İncelemesi” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Tuzlu su akvaryumunuzda hiç mangrov ağacı denediniz mi, ağaç ne kadar yaşadı ve hangi yöntem işe yaradı? Deneyiminizi aşağıdaki yorumlara yazın. İlk mangrov fidanını almak üzere olan bir akvarist, sizin hangi ışıkta ve hangi tabanda sonuç aldığınızı okuduğunda kendi akvaryumunu çok daha kolay planlar.

Bu kılavuz faydalı oldu mu?

Yanıtınız, rehberlerimizi geliştirmemize yardımcı oluyor.

Paylaş:

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçindekiler

Ayın rehberleri ve yeni tür profilleri tek bir e-postada.

Abone olarak Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Bildirimi'ni kabul etmiş olursunuz. Ayda bir e-posta gönderilir; dilediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

Bu rehberi nasıl geliştirebiliriz?

Eksik ya da hatalı bulduğunuz bir bilgi varsa yazın.

Notunuzu yalnızca bu sayfayı geliştirmek için kullanırız. Lütfen kişisel bilgi yazmayın. Gizlilik Bildirimi

Rıza tercihlerini özelleştir

Bu web sitesi çerezler kullanmaktadır

Çerezleri içeriği kişiselleştirmek, sosyal medya özellikleri sunmak ve trafiğimizi analiz etmek için kullanırız. Ayrıca sitemizi kullanımınıza ilişkin bilgileri analitik ortaklarımızla paylaşırız. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Daha fazla bilgi için lütfen Gizlilik Bildirimi ve Çerez Bildirimi'ni inceleyin. Gizlilik Bildirimi Çerez Bildirimi

Gelen kutunuzu kontrol edin.

Size bir onay bağlantısı gönderdik.

Aboneliği tamamlamak için tıklayın.