
Kapak fotoğrafı: Amaury Durbano, yazılı izniyle; kırpıldı ve yeniden boyutlandırıldı.
Link’s Goby (Amblygobius linki), toplam boyu 6.5 cm’ye (2.6 in) ulaşan ve yemini kumun içinden ayıklayarak beslenen bir goby türüdür. Akvaryumda en az 80 l (21.1 galon) hacim, ince taneli bir kum tabanı ve küçük kabukluların yaşadığı olgunlaşmış bir sistem ister; donmuş mysis ve alg içeren granül yemle günde en az iki kez beslemenizi öneririz. IUCN’de Asgari Endişe (LC) kategorisindedir ve ticarette yapay ortamda üretilen bireyler bulunur.
Link’s Goby (Amblygobius linki), Gobiidae ailesinden, yemini kumun içinden ayıklayarak beslenen küçük bir goby türüdür. Herre (1927) türü, Filipinler ve Çin Denizi gobylerini topladığı monografide tanımlamış. Balisco ve Liao (2025) holotipin, yani türün tanımına esas alınan örneğin, Sulu Takımadaları’ndaki Bungau iskelesinden toplandığını belirtmiş. Türün WoRMS’taki kaydını tutan FishBase editörleri Froese ve Pauly (2026b), türü hâlâ ilk tanımlandığı adla geçerli tür olarak listeliyor.
Allen ve Erdmann (2012) türün maksimum toplam boyunu, yani burun ucundan kuyruk yüzgecinin ucuna kadar ölçülen boyunu, 6.5 cm (2.6 in) olarak belirtmiş. Aynı çalışma türü beyazımsı bir gövdeyle, başın ve gövdenin üst üçte ikisi boyunca uzanan üç siyah çizgiyle, yanlardaki silik ve dar dikey bantlarla ve yuvarlak bir kuyruk yüzgeciyle tarif etmiş.
Myers (1999) türün mangrov ağaçlarının havaya uzanan kökleri arasındaki ince çamurlu düzlüklerde yaşadığını belirtmiş. Allen ve Erdmann (2012) dere ağızlarında ve zaman zaman kıyıdaki tuzlu göllerde, 0-3 m (0-10 ft) derinlikte de bulunduğunu eklemiş. Fricke ve arkadaşları (2011) derinliği 1-10 m (3-33 ft), Larson ve arkadaşlarının (2021) IUCN değerlendirmesi 1-3 m (3-10 ft) olarak belirtmiş. Link’s Goby resif balığı olarak satılsa da doğada kıyının, tatlı suyun karıştığı bulanık ve sığ sularının balığıdır.
Larson ve arkadaşları (2021) türün yayılışını Filipinler, Japonya, Çin, Vietnam, Malezya, Endonezya’nın Papua bölgesi, Papua Yeni Gine, Palau, Solomon Adaları ve Yeni Kaledonya olarak belirtmiş. Froese ve Pauly’nin (2026a) FishBase kaydı daha dar bir alan veriyor ve türü Iriomote Adası’ndan Filipinler’e ve Batı Yeni Gine’ye uzanan Batı-Orta Pasifik’te listeliyor.
Link’s Goby’yi tek başına beslemek için en az 80 l (21.1 galon) hacim öneririz; çift besleyecekseniz 120 l (31.7 galon) ve üstünü düşünebilirsiniz. Link’s Goby boyu 6.5 cm’yi geçmese de Link’s Goby bakımı hacimden çok tabanın genişliğine dayanır, çünkü balık gününün büyük kısmını kumun üzerinde, ağzını tabana daldırarak geçirir. Tabanda en az 5 cm (2 in) kalınlıkta ince taneli bir kum tabakası bulunması gerekir; iri taneli bir tabanda balık bu davranışı sürdüremez.
Kum tabanını seçerken balığın kumun kendisini değil, kumun içinde yaşayan küçük kabukluları ve taneleri kaplayan alg örtüsünü aradığını hesaba katın. Bu yüzden balığı kumu ve kayaları en az birkaç aydır suda duran, olgunlaşmış bir akvaryuma eklemenizi öneririz. Canlı kaya ile akvaryumunuza gelen küçük canlılar da zamanla bu besinin bir parçası olur.
Su değerlerinde 24-27 °C (75-81 °F) sıcaklık, 1.024-1.026 SG tuzluluk, 8.1-8.4 pH ve 8-11 dKH alkalinite hedefleyebilirsiniz. Tür doğada tatlı suyun karıştığı kıyılarda yaşasa da akvaryumda tuzluluğu düşürmeniz gerekmez ve bu değerler mercanlı bir akvaryumla da uyumludur. Mangrov kökleri arasındaki bulanık sudan gelen bu balık için ani değişimlerden kaçınmak, değerleri tek bir noktada sabitlemekten daha önemlidir.
Amblygobius türleri ürktüklerinde sudan sıçrayabilir, bu yüzden akvaryumunuzun üstünü boşluk bırakmayan bir kapakla örtmenizi öneririz. Bu bölümdeki hacim, taban ve su değerleri bir araştırmadan değil, akvaristlerin yıllar içinde edindiği tecrübelerden geliyor.
Türün beslenmesine dair en sağlam ipucu aynı cinsten iki akrabasından geliyor. Hernaman ve arkadaşları (2009) Whitebarred Goby (Amblygobius phalaena) ve Bynoe Goby (Amblygobius bynoensis) bireylerinin beslenmesini incelemiş ve iki türü de besinini ağırlıkla algden sağlayan, bunu hayvansal besinle tamamlayan otçul balıklar olarak sınıflandırmış. Türün kendisinde böyle bir ölçüm olmadığı için Tür Bilgi Kutusu’ndaki Beslenme alanının “Otçul” değeri bu iki akraba türe dayanıyor.
Akvaryumda bu karışımı donmuş mysis ve Artemia gibi küçük kabuklularla, spirulina ya da başka bir alg içeren granül ve pul yemlerle karşılayabilirsiniz. Balığı günde en az iki kez, birkaç dakikada bitirebileceği miktarlarla beslemenizi öneririz. Kum eleyen goby türleri gün boyu küçük lokmalarla beslenir ve öğünler arasındaki uzun aralıklar onları hızla zayıflatır.
İyi beslenen bir bireyin karın hattı düz ya da hafifçe dolgundur; karnı içe çökmeye başladıysa besleme sıklığını artırmanız gerekir. Bu bölümdeki besleme düzeni bir araştırmadan değil, akvaristlerin yıllar içinde edindiği tecrübelerden geliyor.
Link’s Goby’nin mizacı barışçıl; başka türlerden balıklarla uğraşmaz ve zamanının çoğunu kumun üzerinde, yemini ayıklayarak geçirir. Kendi türüne karşı davranışı için elimizdeki veri yine akraba türden geliyor. Takegaki (2000) Whitebarred Goby’nin doğada çiftler hâlinde yaşadığını, birkaç yuvayı kapsayan bir alanı savunduğunu ve yuvaya yaklaşan balıklara hem erkeğin hem dişinin saldırdığını belirtmiş.
Bu yüzden akvaryumunuzda tek birey ya da oturmuş bir çift beslemeniz gerekir. Birbirini tanımayan iki bireyi aynı akvaryuma eklememenizi tavsiye ederiz, çünkü küçük bir akvaryumda zayıf kalan birey kumun üzerinde yem arayamaz hâle gelir. Çift almak istiyorsanız satıcıdan birlikte yaşayan iki bireyi istemeniz en güvenli seçim olur.
Link’s Goby’yi küçük ve barışçıl balıklarla birlikte besleyebilirsiniz. Ağzına sığacak boyda balıkları avlayabilen hawkfish, dottyback ve lionfish türleriyle birlikte beslememenizi tavsiye ederiz, çünkü bu goby kaçmak için yalnızca kayaların arasına sığınır. Mercanlara ve süs karideslerine dokunmadığı için Tür Bilgi Kutusu’ndaki Resif Uyumlu alanı “Evet” olarak işaretli. Bu bölümdeki uyumluluk bilgileri bir araştırmadan değil, akvaristlerin yıllar içinde edindiği tecrübelerden geliyor.
Cinsin doğadaki üremesine en iyi bilinen örnek Whitebarred Goby. Takegaki (2000) Okinawa’daki Sesoko Adası resiflerinde çiftlerin çoğunun art arda üreme dönemlerinde birlikte kaldığını, yumurtlamanın yeni ay ve dolunaya denk gelen yaklaşık iki haftalık döngüyle eşzamanlı olduğunu belirtmiş. Çift, alanındaki yuvalardan birinde yumurtluyor; yumurtalar yuvanın tavanına bırakılıyor ve erkek, embriyolar açılana kadar 3-4 gün boyunca beslenmeden yumurtaların başında kalıyor. Link’s Goby’nin doğadaki üremesi bu ayrıntılarla incelenmiş değil.
Link’s Goby akvaryumda ticari ölçekte üretiliyor ve satışta bulunan bireylerin çoğu yapay ortamda üretilen balıklar. Bu bilgi bir bilimsel yayından değil, üreticinin kendi duyurusundan ve sektör haberlerinden geliyor; larva yetiştirmenin ayrıntılarını anlatan bir yayın yok. Tür Bilgi Kutusu’ndaki Üreme alanı bu yüzden “Evet” olarak işaretli.
Satın alırken yapay ortamda üretilen goby seçmeniz, balığın granül ve donmuş yemi daha çabuk kabul etmesine yardımcı olur. Bu gözlem de bir araştırmadan değil, akvaristlerin yıllar içinde edindiği tecrübelerden geliyor.
Ömür konusunda elimizdeki en sağlam ipucu akraba türlerden geliyor. Hernaman ve Munday (2005), Büyük Set Resifi’ndeki Orpheus Adası’nda toplanan gobylerin yaşını kulak taşlarındaki günlük halkalardan saymış. En yaşlı Whitebarred Goby bireylerinin 14 aylık olduğunu, aynı çalışmadaki Starry Goby (Asterropteryx semipunctata) bireylerinin de 16 ayı geçmediğini ölçmüş. Tür Bilgi Kutusu’ndaki 1-2 yıl ömür bu ölçümlere dayanıyor, çünkü Link’s Goby’nin akvaryumda ya da doğada ne kadar yaşadığını ölçen bir çalışma yok.
Bu türde en sık görülen kayıp hastalıktan değil açlıktan gelir. Link’s Goby’yi kumunda küçük canlılar barınmayan, yeni kurulmuş bir akvaryuma eklemek bu türde yapabileceğiniz en tehlikeli hatadır; balık birkaç hafta içinde karnı içe çökmüş biçimde zayıflayabilir.
Yeni gelen bireyi ana akvaryuma almadan önce en az 30 gün ayrı bir karantina akvaryumunda izlemenizde fayda var. Karantinada kum tabanı bulunmadığı için bu dönemde balığı günde birkaç kez beslemeniz ve karnının biçimini her gün kontrol etmeniz gerekir. Türün sokarak zehir veren bir dikeni yok ve Froese ve Pauly’nin (2026a) FishBase kaydı türü insanlar için zararsız olarak listeliyor. Bu bölümdeki besleme ve açlık gözlemleri akvaristlerin yıllar içinde edindiği tecrübelerden geliyor.
Larson ve arkadaşlarının (2021) değerlendirmesine göre Link’s Goby, IUCN Kırmızı Listesi’nde Asgari Endişe (LC) kategorisinde. Bu kategori, değerlendirilen türün risk altındaki kategorilere ve Tehdit Altına Girebilir (NT) kategorisine girecek ölçütleri karşılamadığını söyler. Değerlendirme popülasyon eğilimini bilinmiyor olarak kaydetmiş, doğal ekosistemlerde insan eliyle yapılan değişiklikleri tehdit olarak saymış ve türün en az bir koruma alanında yaşadığını belirtmiş.
Aynı değerlendirme türün süs balığı olarak hem ulusal hem uluslararası ticarette yer aldığını belirtmiş. Link’s Goby CITES eklerinde yer almıyor; CITES Tür Listesi’nde Amblygobius cinsi için yaptığımız aramada eşleşme çıkmadı (CITES, t.y.). Akvaristin bu türde yapabileceği tek pratik şey, satın alırken yapay ortamda üretilmiş bir birey seçmektir.
Link’s Goby beslediniz mi, kum tabanınızda nasıl davrandı ve ilk günlerde hangi yemi kabul etti? Deneyiminizi aşağıdaki yorumlara yazın. Aynı türü beslemek isteyen başka bir akvarist, sizin akvaryumunuzda ne olduğunu okuduğunda kendi balığının ilk haftalarını çok daha kolay planlar.
Kaynakça:
Paylaş:
Ayın rehberleri ve yeni tür profilleri tek bir e-postada.
Abone olarakKullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Bildirimi'ni kabul etmiş olursunuz. Ayda bir e-posta gönderilir; dilediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.
Eksik ya da hatalı bulduğunuz bir bilgi varsa yazın.
Notunuzu yalnızca bu sayfayı geliştirmek için kullanırız. Lütfen kişisel bilgi yazmayın. Gizlilik Bildirimi
Bu kategoride çerez yok.
Çerezleri içeriği kişiselleştirmek, sosyal medya özellikleri sunmak ve trafiğimizi analiz etmek için kullanırız. Ayrıca sitemizi kullanımınıza ilişkin bilgileri analitik ortaklarımızla paylaşırız. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Daha fazla bilgi için lütfen Gizlilik Bildirimi ve Çerez Bildirimi'ni inceleyin. Gizlilik Bildirimi Çerez Bildirimi